Over jazz - Jazz in het Gooi

Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

O v e r   j a z z

J a z z -   &   m u z i e k b o e k e n, lees verder...

Swingen met 'Deezer'

Het Franse (met een Engelse vertaling) 'Deezer' vormt als het ware een gigantische jukebox aan nummers die is te bereiken - en in streaming audio te beluisteren - door het ingeven van de naam van een track, album of muzikant. 'Ben Webster' bijvoorbeeld leverde zo ruim 300 hits op die je op verschillende manieren kunt ordenen, zoals alfabetisch of per album. Met een (gratis) aanmelding is het verder mogelijk om zelf speellijsten samen te stellen en natuurlijk zijn via iTunes Store zowel de afzonderlijke tracks als de albums ook te koop...


Jazzmuziek via het internet
Jazz en de grammofoonplaat horen eigenlijk al vanaf het begin bij elkaar en zo zijn ook bijna alle ontwikkelingen wel ergens vastgelegd. Dat is eigenlijk tot op heden zo gebleven, al zien we sinds de uitvinding van het internet en van de compressie van digitale muziek langzaam een verschuiving optreden. En zo fungeert het internet - ondanks het nogal domme verzet van de grote labels - inmiddels niet alleen als informmatiebron, maar ook in toenemende mate als distributie-medium... l e e s   v e r d e r . . .


Wat is jazz?

Dit is de vraag die al zo'n kleine honderd jaar wordt gesteld en waar ook Joachim Berendt zijn befaamde 'Jazzbuch' uit 1953 mee opent. Terwijl de zwarte pioniers van rond de eeuwwisseling zich daar niet bepaald druk over maakten omdat het voor hen gewoon de muziek was waarmee ze hun geld verdienden, begon het eigenlijk toch al bij het ontstaan van het woord 'jazz', dat oorspronkelijk eenzelfde soort stopwoord was als het tegenwoordige 'shit' of 'fuck'. Neergeschreven als 'jass' dook het daarna op bij de eerste plaatopname uit 1917 in New York door de 'Original Dixieland Jass Band'. Leider/cornettist Nick La Rocca verklaarde zichzelf daarmee ook meteen maar de 'uitvinder' van deze nieuwe muziek.
l e e s   v e r d e r . . .


De reuzen van de jazz

De geschiedenis van de jazz is uitzonderlijk omdat deze in zo'n korte tijd, ongeveer een halve eeuw, tot ontwikkeling kwam en in een schilderachtig wordingsproces zoveel andere muziekstijlen met grote vanzelfsprekendheid in zich opnam. Het geeft deze boeiende muziekvorm iets merkwaardigs mee: aan de ene kant een enorme diversiteit, maar met daarnaast ook een soort coherentie die je als luisteraar meteen doet beseffen: ja, dit is jazz. Als geimproviseerde muziekvorm is het ook niet verwonderlijk dat de ontwikkeling van de jazz hand in hand is gegaan met die van de grammofoonplaat en vooral dank zij dit medium kunnen we het nog steeds zo goed leren kennen.

Een dergelijke vitale muziekbeleving had zich natuurlijk ook nooit kunnen ontplooien zonder de geweldige persoonlijke inzet van muzikanten die, in het geval van geimproviseerde muziek, tevens de instant-scheppers zijn. Maar daar omheen is er ook de inbreng van componisten, bandleiders, muziekuitgevers, instrumentbouwers, clubeigenaren en, niet in de laatste plaats, een enthousiaste schare luisteraars. En ondanks dat de jazz zich vaak vooral kenmerkt door collectief spel, bestaan er tevens een aantal belangrijke sleutelfiguren die deze muziek vergaand hebben beïnvloed en hebben gemaakt tot de complexe en veelomvattende muziekvorm die het tenslotte is geworden. Zij zijn de reuzen van de jazz...


Jelly Roll Morton, de man die 'de jazz uitvond' (1890-1941)

Louis Armstrong, een unieke jazzpionier (1901-1971)

Coleman Hawkins, vader van de tenorsax (1904-1969)

Benny Carter, bescheiden reus (1907-2003)

Lionel Hampton, swinglegende (1908-2002)

Band-in-a-Box: een orkest in een doosje
Op het eerste gezicht een mooi, maar onmogelijk visioen, behalve dan voor miljonairs... Een stel muzikanten die op afroep als begeleider voor een solist beschikbaar zijn. Toch is dat al jaren realiteit door het slimme programma Band-in-a-Box. En in die jaren is het geëvolueerd van een eenvoudig begeleidingsprogramma tot een uiterst veelzijdig Zwitsers zakmes op muziekgebied... l e e s   v e r d e r . . .


De wonderbaarlijke saxofoon
Je hebt heel eenvoudige muziekinstrumenten en hele complexe, maar zowel de ontstaansgeschiedenis als de verdere ontwikkeling van de saxofoon, maken dit toch tot een uitzonderlijk en zelfs mysterieus instrument. Daar dragen trouwens ook de bijzondere eigenschappen en subtiele kenmerken aan mee. En niet te vergeten de ronduit sexy uitstraling... Er is over die wonderbaarlijke saxofoon - het geesteskind van een Belgisch genie en visionair - dan ook veel boeiends te verhalen... l e e s   v e r d e r . . .


Historische jazz op YouTube en Daily Motion

Jazzmuziek heeft mede dank zij de gramofoonplaat een snelle verspreiding en ontwikkeling gekend. Maar gelukkig is er daarnaast ook veel historisch filmmateriaal bewaard gebleven. Vaak in de vorm van korte fragmenten die aan speelfilms vooaf gingen, de zogeheten 'Soundies'. En natuurlijk is er uit later tijden ook het nodige aan oorspronkelijke video-opnamen. Door fervente verzamelaars, waarbij zeker de Nederlandse Canadees Bob Erwig genoemd mag worden, werd veel daarvan zo goed mogelijk gedigitaliseerd en op YouTube en Daily Motion geplaatst. Helaas vinden er vanwege copyright-perikelen nogal wat mutaties en verschuivingen plaats, waardoor lang niet alles wat ik bij elkaar heb gesprokkeld is terug te vinden. Maar beslist wel voldoende voor heel wat gemiste nachtrust. lzie www.youtube.com


Waar kun je nog jazz-cd's kopen?
Het wordt voor jazzliefhebbers langzamerhand steeds moeizamer om aan goede nieuwe cd's te komen. In enkele grote steden is nog wel een enkel adres te vinden, maar wanneer je in een kleinere plaats woont dan moet je echt op reis. Gelukkig bieden sommige zaken ook een online winkel aan, maar dat is toch niet hetzelfde als cd's of lp's door je handen laten glijden voordat je je met een stapeltje bij de kassa vervoegt. We hebben daarom een inventarisatie gemaakt van de nog resterende gespecialiseerde jazz-muziekzaken... . .


Jazztermen en begrippen
Jazzmuziek bezit veel kenmerkende eigenschappen en men hanteert daarnaast ook vaak speciale termen om allerlei muzikale begrippen aan te duiden. Dit kan nogal eens verwarrend werken en om op dit gebied enige duidelijkheid te scheppen hebben we een verzameling aangelegd van een aantal van deze termen met hun verklaring. Begrijpelijk dat ook dit een 'werk in uitvoering' betreft en dat er in de toekomst mogelijk nieuwe definities aan toegevoegd zullen worden... l e e s   v e r d e r . . .


Jamey Aebersold Jazz

De website van Jamey Aebersold is voor iedere jazzmuzikant, beginner of gevorderd - van belang. Deze altsaxofonist is natuurlijk vooral bekend als de gedreven uitgever van 'play-along' boeken voor de meest uiteenlopende instrumenten, maar ook van ettelijke boeken die ingaan op de meer theoretische aspecten van de jazz. Populair is daarbij zeker zijn DVD 'Anyone can Improvise' ($20), waarin hij in een duidelijke, 2 uur durende video aan de hand van vingerzettingen op de piano de grondslagen van jazz-harmonie en -improviseren uitlegt. Het kopje 'Free Jazz' op zijn website tenslotte betreft beslist geen piep-knormuziek, maar vormt een ware schatkamer aan informatie en hier is onder andere het 'Jazz Handbook' te downloaden: een groot aantal praktische pdf-files (te bekijken met Acrobat Reader). Deze gaan van algemene jazz-info en bluesschema's tot II/V/I-progressies en gehoortraining.


Over jazz en improvisatie

Laat het moeilijk zijn om precies te definiëren wát jazz is, erover lezen geeft natuurlijk wel een beter begrip. De site 'A Jazz Primer for Rock People' vormy wat dit betreft een beknopte introductie, evenals de wat uitgebreider op de Engelstalige Wikipedia. Daarnaast biedt zeker de website die is gewijd aan de TV-productie Ken Burns' Jazz heel veel informatie, in beeld zowel als geluid. Het begeleidende boekwerk biedt in groot formaat een schat aan uitzonderlijk fotomateriaal, met diepgravende teksten en veel interviews (rond de 55 euro - ISBN 0-7126-6769-5)

Pianist Marc Sabatella werkte vele jaren aan zijn magistrale 'Jazz Improvisation Primer' waarin beschouwingen over jazz hand in hand gaan met praktische stukken theorie over akkoorden, bluesladders, modale improvisatie, enzovoort. Online te lezen en bij stukken en beetjes uit te printen. Wie hier tegenopziet kan voor 14 euro een versie op papier bestellen (+ 9 euro verzendkosten). Zeker voor beginnende jazzmusici de moeite waard is ook Michael Furstner's 'Jazclass Improvisation Package' dat op een losse en beeldende manier toch een heleboel informatie over het voetlicht weet te brengen. De hele cursus kost 42 euro...

 
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu